ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ

Ο ΔΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ
Πολλή κουβέντα σήμερα στα ΜΜΕ για το Άσυλο. Άρθρα, συνεδριάσεις, τηλεοπτικές συζητήσεις, ξανά και ξανά. Πραγματικά αναρωτιoμαστε, λοιπόν:


1)Μπορεί κανείς να επιχειρηματολογήσει περί του ότι «επειδή κάποιες φορές κάποιοι σπάνε και καίνε χρησιμοποιώντας το Άσυλο, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να το καταργήσουμε για όλους και για πάντα;». Φαντάζει παρανοϊκό. Επειδή, αντίστοιχα, κάποιοι χρησιμοποιούν ένα ξύλο για να σπάσουν το κεφάλι κάποιων άλλων, εμείς πρέπει να απαγορεύσουμε για πάντα το εμπόριο ξυλείας;

2) Μπορεί,επισης, άραγε κανείς να επιχειρηματολογήσει υπερ της χρησιμοποιησης του ασυλου επιτρέποντας στον καθένα να μπαίνει μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους και να σπάει και να καίει ανενόχλητος δημόσια περιουσία ακομα και βιβλια, χωρίς να μπορεί να τον σταματήσει κανείς;». Φαντάζει εξισου παρανοϊκο. Επειδή δηλ., αντίστοιχα, υπάρχει το «οικιακό άσυλο», μπορεί κάποιος να κρατά φυλακισμένους και να βασανίζει ανθρώπους στο σπίτι του, χωρίς όμως η Αστυνομία να μπορεί να παρέμβει;


Το πρώτο που πρέπει να επισημανθεί,περαν ότι η συζητηση είναι εντελως εξω από τις επιταγες των καιρων, είναι ότι η συζήτηση διεξάγεται σε λάθος βάση. Το άσυλο δεν είναι μια ελληνική ιδιαιτερότητα, όπως ακούγεται συχνά. Είναι μια δημοκρατική κατάκτηση, που συνδέεται στενά με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του Πανεπιστημίου, δηλαδή τόσο με την ακαδημαϊκή ελευθερία, την οποία θωρακίζει, όσο και με το αυτοδιοίκητο, το οποίο εξειδικεύει. Ισχύει, δε, σε όλες τις προηγμένες δημοκρατικά χώρες, ως συνταγματικό έθιμο ή ως συνταγματική πρακτική, βάσει των οποίων είτε η Αστυνομία δεν μπορεί να εισέλθει στον χώρο του Πανεπιστημίου χωρίς την άδεια των πρυτανικών αρχών είτε η διαφύλαξη της τάξης εντός του πανεπιστημιακού χώρου ανήκει σε σώματα που βρίσκονται υπό τις διαταγές των πρυτανικών αρχών. Η μόνη λοιπόν συζητήσιμη ιδιαιτερότητα της χώρας μας αφορά τη νομοθετική του εξειδίκευση. Στο σημείο δε αυτό είναι χρήσιμος ένας παραλληλισμός. Το πανεπιστημιακό άσυλο είναι απολύτως παρεμφερές με το άσυλο κατοικίας. Το πρώτο είναι θεσμική εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας ενώ το δεύτερο της ιδιωτικότητας. Υπό αυτή την έννοια, δεν πρόκειται απλώς για άσυλο ιδεών, όπως λέγεται συχνά, υπό το πρίσμα μιας περιοριστικής- ή και υποβολιμαίας προσέγγισης. Το πανεπιστημιακό άσυλο προστατεύει προεχόντως έναν συγκεκριμένο χώρο, ως βιόσφαιρα συνταγματικά κατοχυρωμένων ακαδημαϊκών δικαιωμάτων (επιστήμης, έρευνας και διδασκαλίας). Ετσι, οποιαδηποτε συζητηση για οριοθετηση του ασυλου φανταζει ανεδαφικη.

Τι έφταιξε όμως και το άσυλο ανήχθη σε μείζον πρόβλημα, παρ΄ ότι δεν έχει ως τώρα παραβιασθεί από τη δημόσια εξουσία; Η απάντηση είναι απλή: η μεγάλη παθογένεια του μεταπολιτευτικού Πανεπιστημίου, με ραγδαία επιδείνωση τελευταία, είναι η καταχρηστική αξιοποίηση του ασύλου, το οποίο εκλαμβάνεται σαν μια γκρίζα ζώνη που επιτρέπει, ερήμην των εγγυήσεων του κράτους δικαίου, την επιβολή ενός καθεστώτος ανομίας, βίας και ιδεολογικής τρομοκρατίας από διάφορες ιδιωτικές εξουσίες. Η όλη συζήτηση, επομένως, δεν αφορά το άσυλο καθαυτό αλλά την προσχηματική επίκλησή του, που καταστρατηγεί έναν βασικό κανόνα της Δημοκρατίας: ότι η ελευθερία του ενός σταματάει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου.

Φθάνουμε λοιπόν στο κρίσιμο ερώτημα: Θα ήταν λύση η κατάργηση του ασύλου; Θεωρώ ότι αυτή η πρόταση είναι πολλαπλά προβληματική.

Πρώτον, διότι θυμίζει το γνωστό: «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι».

Δεύτερον, διότι ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται και σε χώρους που δεν προστατεύονται από το άσυλο (όπως ιδίως συνέβη με τα «δεκεμβριανά»...).

Τρίτον, και σπουδαιότερον, διότι η κατάργηση του ασύλου είναι μια εύκολη υπεκφυγή. Ειδικότερα: Η σημερινή νομοθεσία για το άσυλο επιτρέπει την άρση του είτε έπειτα από άδεια του πρυτανικού συμβουλίου (κατά πλειοψηφία πλέον) είτε με απόφαση του εισαγγελέα, αν διαπράττεται αυτόφωρο κακούργημα ή αυτόφωρο έγκλημα κατά της ζωής. Στο σημείο αυτό λοιπόν εντοπίζεται ένα μείζον έλλειμμα δημοκρατικής ευθύνης, που αποτελεί και τη ρίζα του προβλήματος.

Πρόκειται, πρώτον, για έλλειμμα της πολιτείας, που παραλύει συνήθως μπροστά στον φόβο του πολιτικού κόστους και αρνείται κάθε ανάμειξη, αφήνοντας το Πανεπιστήμιο στο έλεος της ανομίας ακόμη και όταν είναι προφανές ότι συντελούνται τα αδικήματα που προβλέπει ο νόμος. Πρόκειται όμως, παράλληλα, και για έλλειμμα της αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ, που υπονομεύει εκ βάθρων τη δημοκρατική νομιμότητα. Εδώ βεβαίως δεν πρόκειται μόνο για ζήτημα πολιτικού κόστους. Στον πυρήνα του βρίσκεται ένα ιδιότυπο πελατειακό σύστημα, που συνδυάζει με τον χειρότερο τρόπο τις γενικότερες σχέσεις πατρωνίας με ορισμένες ιδιότυπες σχέσεις πανεπιστημιακής συναλλαγής, οι οποίες αποτελούν το καρκίνωμα της πανεπιστημιακής αυτοδιοίκησης.
Στεκομαστε ιδιατερα στην αστοχια αυτης της συζητησης,που κατά τη γνωμη μας είναι και το σημαντικοτερο σημειο του ολου θεματος. Διοτι ειναι φανερο ότι η αυτή η αεναη και μιζερη συζητηση γυρω από το ζητημα του ασυλου πραγματοποιειται ώστε να αποφευχθει η διενεργεια μιας ουσιαστικης συζητησης γυρω από τα πραγματικα και σημαντικα προβληματα της παιδειας.Η κυβερνηση ΠΑΣΟΚ μιμουμενη τις πρακτικες της νεας δημοκρατιας οδηγειται στην αναδειξη του ζητηματος του ασυλου ως <<προβλημα>>,ζητωντας την οριοθετηση του.Καταφανεστατος σκοπος της συγκεκριμενης ενεργειας είναι η αποφυγη ουσιαστικων μεταρυθμισεων στα ζητηματα που καινε τον φοιτητη,λογω του ενδεχομενου πολιτικου κοστους.Εμεις ως φοιτητες οφειλουμε να αντισταθουμε και να μετατοπισουμε τη συζητηση στα ζητηματα που μας απασχολουν και μη γινομαστε <<πιονια >> στα χερια της εκαστοτε εξουσιας,η οποια μας εκμεταλευετε ώστε να επιτευχθει η συντηρητικοποιηση της κοινωνιας,οδηγωντας την σε μηδανικες αντιδρασεις και αντιστασεις.Οφειλουμε ,λοιπον,στους εαυτους μας να προσπαθησουμε για ένα καλυτερο μελλον και αυτή η προσπαθεια για να είναι επιτυχης πρεπει να εχει καθαρους στοχους και προτεραιοτητες.Οφειλουμε να επιτυχουμε την μετατοπιση της συζητησης στα θεματα που αφορουν το παρον και το μελλον μας..Οφειλουμε να αναδεικνυουμε τα προβληματα μας και να μην επιτρεπουμε να μας οριζει ειτε η κυβερνηση ειτε τα διαφορα κεντρα αποφασεων μεσω των Μ.Μ.Ε την agenda των προβληματων μας.