Oκτώ χρόνια μετά την 11 η Σεπτεμβρίου στην Ευρώπη εφαρμόζονται νόμοι που σε διαφορετική περίπτωση θα προκαλούσαν διαμαρτυρίες σχετικά με την υποβάθμιση βασικών ατομικών ελευθεριών. Την ίδια στιγμή τα ακροδεξιά κόμματα φαίνεται να κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος και να αυξάνουν την επιρροή τους στα εδάφη της γηραιάς ηπείρου. Πρόκειται για δύο ανησυχητικά γεγονότα που ίσως συνδέονται.
Η κατάσταση στην Ευρώπη
Ξεκινώντας από την Βρετανία, το Βρετανικό Εθνικό Κόμμα (BNP) είναι ένα ακροδεξιό εθνικιστικό κόμμα που αξίζει να επισημανθεί πως τα τελευταία χρόνια καλλιεργεί την ισλαμοφοβία, γεγονός που συνδέεται με όσα συνέβησαν από το 2001 και έπειτα, αφού η ισλαμοφοβία δεν είναι μονάχα ένα βρετανικό φαινόμενο.
Στην Πολωνία από την άνοιξη του 2005 ένας συνασπισμός τριών ακροδεξιών κομμάτων, του Κόμματος του Νόμου και της Δικαιοσύνης μαζί με το Κόμμα της Αυτοάμυνας και την Ένωση Πολωνικών Οικογενειών, αποτελεί την κυβέρνηση της χώρας. Στην Ελβετία το εθνικιστικό Λαϊκό Κόμμα στις εκλογές του 2003 ήταν το πρώτο κόμμα με ποσοστό 27%.
Στη γειτονική Βουλγαρία το εθνικιστικό κόμμα Ataka κατάφερε με ποσοστό 8% να μπει στη βουλή. Στη Ρουμανία το Κόμμα της Μεγάλης Ρουμανίας το 2004 κέρδισε το 13,4% των ψήφων και 31 έδρες. Στις εκλογές του περασμένου Ιουνίου στη Σλοβακία ένας ακόμη συνασπισμός τριών εθνικιστικών κομμάτων κέρδισε το 12% των ψήφων και 20 έδρες.
Στη Γερμανία το NPD, δηλαδή το Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα του Ούντο Φόιγκτ εξέλεξε 6 βουλευτές. Στο Βέλγιο στις δημοτικές εκλογές της 8 ης Οκτωβρίου το Vlaams Belang (Φλαμανδικό Συμφέρον) κατέλαβε το 20,8% των ψήφων. Το 15% των ψήφων πήραν συνολικά στην Αυστρία δύο ακροδεξιά κόμματα, το Κόμμα Ελευθερίας και η Συμμαχία για το μέλλον της Αυστρίας. Στη Σουηδία οι «Φύλακες της Σουηδίας» με αρχηγό τον μόλις 27 ετών Τζίμι Άκερσον αύξησαν το ποσοστό των ψήφων τους από 1,4% που ήταν το 2002 σε 2,8% στις εκλογές του Σεπτεμβρίου, το ποσοστό των ψήφων διπλασιάστηκε και στη Λαντσκρόνα πήραν το 22% των ψήφων. Στην Ουγγαρία τα ακροδεξιά κόμματα κέρδισαν το 1,7% στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου.
Το προφίλ του ακροδεξιού ψηφοφόρου
Εύλογα είναι, λοιπόν, τα ερωτήματα που μπορούν να διατυπωθούν σχετικά με την ταυτότητα των ψηφοφόρων τέτοιου είδους κομμάτων. Στην πλειοψηφία τους είναι άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο που αντιμετωπίζουν ένα πλήθος προβλημάτων στον εργασιακό τομέα, θεωρούν τη φυλή στην οποία ανήκουν ανώτερη και πιστεύουν πως απειλούνται από τους ξένους, από άτομα με διαφορετικές αντιλήψεις και θρησκεία. «Τα άτομα αυτά θεωρούν πως τα προβλήματα τους δεν μπορούν να λυθούν μέσα από την παραδοσιακή δημοκρατία και θέλουν μια ισχυρή διακυβέρνηση που θα υποκαθιστά τις δημοκρατικές λειτουργίες» επισήμανε ο κ. Δημητριάδης, στέλεχος του Συνασπισμού. Τέτοιου είδους αντιλήψεις περί αναποτελεσματικότητας της δημοκρατίας είναι η απόδειξη πως τέτοιου είδους ψηφοφόροι θα ήταν ευχαριστημένοι με ένα ολοκληρωτικό καθεστώς.
Πρέπει να επισημανθεί πάντως πως η ακροδεξιά είναι ένας χώρος που κυμαίνεται από ακραία φαινόμενα όπως οι skinheads και οι νεοναζί της Γερμανίας, που δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό ακόμη και στο να σκοτώσουν, μέχρι το άλλο άκρο στο οποίο ανήκουν λαϊκίστικα κόμματα που προσπαθούν απλώς να παίξουν κάποιο ρόλο στην πολιτική σκηνή διαφόρων χωρών, όπως στην χώρα μας ο ΛΑ.Ο.Σ, τα στελέχη του οποίου μάλιστα μπροστά στη θέα της εξουσίας προσπαθούν να αποποιηθούν οποιαδήποτε σύνδεση τους με ακροδεξιές ιδεολογίες, πάντως όχι με ιδιαίτερα επιτυχημένο τρόπο. «Ο έλληνας ψηφοφόρος είναι απελπισμένος, απογοητευμένος και αγανακτισμένος αυτή τη στιγμή» ανέφερε ο Κάρολος Γεροβασιλείου, στέλεχος του ΛΑ.Ο.Σ και στη συνέχεια προσέθεσε πως οι μισές ψήφοι προς τον ΛΑ.Ο.Σ είναι ένα είδος «ψήφου διαμαρτυρίας», βέβαια μια τέτοια αναφορά στις ψήφους «διαμαρτυρίας» προς το συγκεκριμένο κόμμα δεν πρέπει να μας εκπλήσσει, πρόκειται για την ακριβή περιγραφή του προφίλ ενός ακροδεξιού ψηφοφόρου, όπως περιγράφηκε και παραπάνω.
Μετά την 11 η Σεπτεμβρίου
Σίγουρα τα γεγονότα της 11 ης Σεπτεμβρίου αποτελούν ένα συγκυριακό παράγοντα ο οποίος ενίσχυσε ακροδεξιές ιδεολογίες. Η ξενοφοβία και κυρίως η ισλαμοφοβία ανήκουν στα χαρακτηριστικά της δεκαετίας που διανύουμε, εξαιτίας του διαρκούς φόβου για τρομοκρατικές επιθέσεις που πλανιέται πάνω από τα εδάφη του δυτικού κόσμου. Είτε δικαιολογημένος είτε αδικαιολόγητος αυτός ο διαρκής φόβος έχει ενισχύσει φανερά τις τάσεις προς ακραίες συμπεριφορές κάθε είδους. Σε αυτό το σημείο πρέπει να γίνει πάλι αναφορά στην περίπτωση του Βρετανικού Εθνικού Κόμματος το οποίο καλλιεργεί φανερά την ισλαμοφοβία, και αυτό φαίνεται να είναι ένα γεγονός που συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένα γεγονότα. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, είναι και η διαρκής λήψη διαφόρων μέτρων με σκοπό την ασφάλεια που ενισχύουν όλο και περισσότερο το ζήτημα της απειλής από έναν διαφορετικό και «επικίνδυνο» για τη δύση πολιτισμό. Δείτε την ανοχή που εμφανίζεται σε νομοθετήματα που σε άλλες περιπτώσεις θα θεωρούνταν απαράδεκτα, όπου τα δημοκρατικά και τα ανθρώπινα δικαιώματα υποβαθμίζονται στο όνομα της ασφάλειας και αυτό μοιραία οδηγεί το πολιτικό φάσμα πιο δεξιά.
Τίποτα δεν είναι τυχαίο
Με μια προσεκτική ματιά στις ημερομηνίες βλέπουμε πως σε όλες τις περιπτώσεις η ενίσχυση της ακροδεξιάς στα ευρωπαϊκά κοινοβούλια έγινε μετά το 2001. Τυχαίο γεγονός; Μάλλον όχι. Σίγουρα η 11 η Σεπτεμβρίου δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδήγησε στην ενίσχυσή τους, σίγουρα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και τις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας. Όμως το κλίμα ξενοφοβίας που ενισχύθηκε έπειτα από τα γεγονότα της 11 ης Σεπτεμβρίου δεν θα μπορούσε να μην ενισχύσει και τέτοιους ακραίους πολιτικούς χώρους.
*Τα στοιχεία των εκλογικων αναμετρησεων αναφερονται στο έτος 2006..
